Κυριακή, 6 Δεκεμβρίου 2009

επαναπρογραμματισμος των ενήλικων κυττάρων

Το επιστημονικό περιοδικό Science, όπως κάθε χρόνο, δημοσίευσε τις δέκα σημαντικότερες επιστημονικές επιτεύξεις από το κόσμο της Ιατρικής έως της Κοσμολογίας και της Φυσικής για την χρονιά που μας πέρασε.
Το πρώτο επίτευγμα για τους συντάκτες της επιστημονικής επιθεώρησης είναι η τεχνική του επαναπρογραμματισμού ενήλικων κυττάρων Η επιλογή τους αυτή ομόφωνη χάρις τις ελπίδες που προσφέρει στην ανθρωπότητα για την καλλιέργεια ιστών. Οι επιστήμονες που το πέτυχαν μοιάζουν με τους αλχημιστές του Μεσαίωνα που ήθελαν να μετατρέψουν τα απλά μέταλλα σε χρυσό. Έτσι και αυτοί πήραν δερματικά κύτταρα από τους ίδιους τους ασθενείς, που έπασχαν από διάφορες ασθένειες, και τα επαναπρογραμμάτισαν σε βλαστικά κύτταρα. Τα μετασχηματισμένα αυτά κύτταρα αναπτύχθηκαν και διαιρέθηκαν κανονικά στο εργαστήριο, δίνοντας έτσι στους ερευνητές νέα εργαλεία για να μελετήσουν τις κυτταρικές διαδικασίες που κρύβονται κάτω από τις ασθένειες. Ουσιαστική με τη μέθοδο αυτή γυρίζει πίσω το βιολογικό ρολόι των κυττάρων, έτσι ώστε να έχουν τη συμπεριφορά βλαστικών μέσω της εισαγωγής τεσσάρων γονιδίων μέσα τους.
Η ανακάλυψη της μεθόδου αυτής έγινε πριν δύο χρόνια από τον Shinya Yamanaka του Πανεπιστημίου του Κιότο, που χρησιμοποίησε όμως κύτταρα ποντικών. Εν συνεχεία η ομάδα του μαζί με την αμερικανική ομάδα του Jamie Thomson από το Πανεπιστήμιο του Γουισκόνσιν επανέλαβαν τη μέθοδο για τον επαναπρογραμματισμό ανθρώπινων κυττάρων. Το 2008 πολλές ομάδες που βασίστηκαν σε αυτή την έρευνα έκαναν σημαντικές προόδους στο πεδίο της αντιμετώπισης σοβαρών ασθενειών. Έτσι, τον Ιούλιο ερευνητές από το Ινστιτούτο Βλαστικών Κυττάρων του Χάρβαρντ έλαβαν δερματικά κύτταρα από μια 82χρονη γυναίκα με προβλήματα στους κινητικούς νευρώνες (amyotrophic lateral sclerosis) και αφού τα επαναπρογραμμάτισαν τα μετέτρεψαν σε βλαστικά κύτταρα. Ακολούθως τα κύτταρα αυτά μετετράπηκαν σε κύτταρα του νωτιαίου μυελού. Μέσω αυτής της διαδικασίας οι ερευνητές πήραν πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με το πώς εξελίσσεται η νόσος, κάτι που θα ήταν αδύνατον να το κάνουν σε ασθενή εν ζωή.
Οι εξελίξεις όμως έτρεχαν ραγδαία. Έτσι, μία εβδομάδα αργότερα μια άλλη ομάδα δημιούργησε βλαστικά κύτταρα με λήψη κυττάρων ασθενών που έπασχαν από δέκα διαφορετικές αρρώστιες, συμπεριλαμβανομένων της μυϊκής δυστροφίας, του διαβήτη τύπου 1 και του συνδρόμου Down.
Ας σημειωθεί πως η παραγωγή των 'ηθικών' βλαστικών κυττάρων γίνεται χωρίς να απαιτείται η καταστροφή εμβρύων για τη λήψη τους, και ότι γίνεται με τα κύτταρα του ίδιου του ασθενούς οπότε δεν θα απορρίπτονται από τον οργανισμό του.
Ο επόμενος στόχος των ερευνητών είναι να πετύχουν το γενετικό επαναπρογραμματισμό ενεργοποιώντας απλά τα κατάλληλα γονίδια των ίδιων των κυττάρων, χωρίς να χρησιμοποιήσουν τροποποιημένους ιούς.